Tin hoạt động khoa học

Nghiệm thu thành công đề tài nghiên cứu về các hệ số phân bố phóng xạ tự nhiên trong môi trường đất và nước

Ngày 24/7/2026, Hội đồng nghiệm thu đề tài cấp ĐHQG-HCM đã tổ chức phiên đánh giá đề tài do PGS.TS. Lê Công Hảo làm chủ nhiệm.

Đề tài “Nghiên cứu các hệ số phân bố phóng xạ tự nhiên trong môi trường đất và nước và áp dụng để dự đoán sự thay đổi phông phóng xạ tự nhiên trong đất và một số hồ nước ngọt ở Việt Nam” hướng đến việc xác định các hệ số phân bố của các đồng vị phóng xạ tự nhiên trong môi trường đất và nước ở Việt Nam.

Đồng thời, các hệ số này được áp dụng vào các mô hình nhằm dự đoán sự thay đổi phông phóng xạ tự nhiên trong đất và một số hồ nước ngọt, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quan trắc môi trường, đánh giá an toàn bức xạ và quản lý tài nguyên.

Nội dung và kết quả chính của đề tài

Theo báo cáo nghiệm thu, nhóm nghiên cứu đã xây dựng bộ cơ sở dữ liệu về sự phân bố các đồng vị phóng xạ tự nhiên trong môi trường đất và nước thông qua khảo sát 12 hệ đất – cây trồng, 79 vị trí lấy mẫu nước và 20 vị trí lấy mẫu bùn.

Trên cơ sở đó, nhóm đã xác định các hệ số quan trọng trong đánh giá và mô hình hóa sự lan truyền phóng xạ tự nhiên, bao gồm hệ số phân bố rắn – lỏng Kd, hệ số vận chuyển đất – cây TF, hệ số phân bố pha lơ lửng – nước K_sw và các hệ số phát radon F_sed, F_atm đối với điều kiện môi trường ở Việt Nam.

Các dữ liệu thu được được tích hợp vào các mô hình bán thực nghiệm, mô hình cân bằng ²²²Rn và mô hình QWASI nhằm dự báo tốc độ đối lưu nước ngầm, sự biến đổi phông phóng xạ trong đất và nồng độ ²²⁶Ra trong nước tại các hồ khai thác đá.

Đề tài cũng thực hiện đánh giá định lượng liều chiếu xạ đối với cây trồng, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, qua đó góp phần hỗ trợ công tác quan trắc môi trường, đánh giá an toàn bức xạ và quản lý tài nguyên ở Việt Nam.

Kết quả nổi bật

Theo nhóm nghiên cứu, một trong những kết quả nổi bật của đề tài là xây dựng được bộ dữ liệu về hệ số vận chuyển đất – cây TF trên cơ sở số liệu thực nghiệm trong điều kiện Việt Nam. Bộ dữ liệu này góp phần bổ sung nguồn dữ liệu về sự vận chuyển các đồng vị phóng xạ trong điều kiện nhiệt đới và có thể được sử dụng trong các nghiên cứu tiếp theo về đánh giá liều chiếu xạ, mô hình hóa lan truyền phóng xạ và quản lý môi trường.

Sản phẩm khoa học và đào tạo

Về sản phẩm khoa học, đề tài đã công bố 01 bài báo quốc tế thuộc nhóm Q1, 03 bài báo nhóm Q2 và 01 bài báo nhóm Q3. Bên cạnh đó, đề tài đã góp phần đào tạo thành công 01 tiến sĩ và 01 thạc sĩ, đồng thời có nhiều báo cáo tại các hội nghị, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế.

Theo báo cáo nghiệm thu, đề tài đã hoàn thành các mục tiêu đăng ký về nội dung nghiên cứu, đào tạo và công bố khoa học. Hội đồng nghiệm thu đã thống nhất thông qua kết quả thực hiện đề tài.